Podkładka ze sznurka potrafi całkowicie zmienić wygląd stołu, a do jej wykonania nie potrzeba skomplikowanych narzędzi. Jeśli zastanawiasz się, jak zrobić podkładkę na stół ze sznurka, pokażę Ci najprostszą metodę z plecionej spirali, wariant makramowy, dobór materiałów, konkretne wymiary oraz sposoby wykończenia i pielęgnacji. Podpowiem też, jak uniknąć falowania, rozklejania i nierównych brzegów.
Najprostszy sposób na trwałą podkładkę ze sznurka
- Materiał najlepiej dobrać do zastosowania, najczęściej sprawdza się bawełniany sznurek o grubości 4-6 mm.
- Na podkładkę o średnicy około 35 cm przygotuj mniej więcej 9-11 m gotowego splotu.
- Najłatwiejsza technika polega na zrobieniu płaskiego warkocza i zwinięciu go w spiralę.
- Równe napięcie sznurka jest ważniejsze niż skomplikowany wzór i decyduje o tym, czy podkładka pozostanie płaska.
- Bawełnianą podkładkę można delikatnie czyścić, ale nie każda nadaje się pod bardzo gorące naczynia.
Wybierz sznurek i zaplanuj rozmiar podkładki
Do pierwszej pracy wybrałbym bawełniany sznurek pleciony albo skręcany o grubości 5 mm. Jest przyjemny w dotyku, łatwo się go formuje i nie ślizga się tak mocno jak cienki sznurek syntetyczny. Sznurek skręcany można później rozczesać, uzyskując dekoracyjne frędzle, natomiast pleciony daje bardziej równy, nowoczesny brzeg.Juta dobrze pasuje do wnętrz rustykalnych i boho, ale bywa sztywniejsza, bardziej szorstka i może gubić drobne włókna. Poliester jest odporniejszy na wilgoć, jednak słabiej chłonie i może się ślizgać podczas pracy. Do stołu, przy którym regularnie jada się posiłki, najczęściej wybieram bawełnę, bo łączy estetykę, łatwe formowanie i przyjemną fakturę.
| Rodzaj sznurka | Co daje | Na co uważać |
|---|---|---|
| Bawełniany skręcany | Miękki, naturalny, łatwy do rozczesania | Brzeg może się lekko strzępić |
| Bawełniany pleciony | Równy kształt i czyste wykończenie | Trudniej uzyskać puszyste frędzle |
| Jutowy | Rustykalny wygląd i wyrazista struktura | Szorstkość, pylenie i mniejsza elastyczność |
| Poliestrowy | Odporność na wilgoć i zabrudzenia | Może ślizgać się na gładkim blacie |
Do okrągłej podkładki o średnicy 35 cm przygotuj trzy odcinki sznurka po około 3,5 m. Daje to zapas na skrócenie podczas plecenia i wykończenie końców. Przy większym modelu zacznij od trzech odcinków po 4,5-5 m, ale nie tnij materiału bez zapasu, bo ścisły splot może skrócić się bardziej, niż zakładasz.
Najłatwiejsza metoda polega na zwinięciu płaskiego splotu
Ta technika jest prosta, a efekt wygląda schludnie nawet wtedy, gdy dopiero uczysz się pleść. Najpierw tworzysz płaski warkocz z trzech sznurków, a później układasz go od środka na zewnątrz. Dzięki temu nie musisz kontrolować wielu makramowych węzłów jednocześnie.
Przygotuj potrzebne narzędzia
- 3 odcinki sznurka bawełnianego, każdy o długości około 3,5 m,
- nożyczki z ostrymi ostrzami,
- taśma malarska albo klipsy do przytrzymania początku splotu,
- igła z dużym uchem i mocna nić w kolorze sznurka,
- miarka lub linijka,
- opcjonalnie klej do tkanin i cienki podkład antypoślizgowy.
Nie przyklejałbym całej podkładki od razu. Klej przyspiesza pracę, ale może usztywnić materiał, zostawić plamy i utrudnić późniejsze czyszczenie. Szycie punktowe jest wolniejsze, za to daje większą kontrolę i trwałe połączenie.
Zapleć i uformuj spiralę
- Złóż trzy sznurki razem i zabezpiecz ich końce taśmą. Możesz też przypiąć je klipsem do ciężkiej książki albo krawędzi stołu.
- Zapleć materiał w zwykły, płaski warkocz. Nie zaciskaj go zbyt mocno, ponieważ zbyt ścisły splot będzie się zwijał w rurkę.
- Po kilku centymetrach połóż początek splotu na płaskiej powierzchni i zacznij zwijać go w spiralę.
- Co 3-4 cm przyszywaj sąsiednie zwoje od spodu. Wbijaj igłę między włókna, żeby szwy nie były widoczne na górze.
- Co kilka okrążeń odłóż pracę i sprawdź ją z boku. Jeśli pojawia się miseczka albo wybrzuszenie, rozluźnij ostatnie szwy i ułóż splot na nowo.
- Na końcu schowaj ostatnie 5-7 cm splotu pod sąsiedni zwój i przyszyj je w kilku miejscach.
Najwięcej problemów sprawia zwykle nie samo plecenie, lecz nierówne napięcie. Gdy raz mocno pociągniesz sznurek, a za chwilę go poluzujesz, średnica spirali zacznie falować. Lepiej pracować wolniej i co kilka centymetrów kontrolować kształt na stole.
Jeśli chcesz uzyskać kształt owalny, nie zwijaj splotu w idealne koło. W środkowej części delikatnie wydłuż dwa przeciwległe odcinki, a później prowadź kolejne warstwy równolegle do poprzednich. W ten sposób powstanie podkładka o wymiarach około 30 × 42 cm, odpowiednia pod większy talerz i sztućce.
Wariant makramowy daje bardziej dekoracyjny efekt
Podkładka z warkocza jest stabilna i łatwa do wykonania, ale makrama pozwala uzyskać wyraźniejszy, rękodzielniczy charakter. W tym przypadku wykorzystuje się przede wszystkim węzeł płaski, czyli podstawowy splot makramowy tworzony z czterech nitek. Dwie środkowe nitki pozostają rdzeniem, a boczne oplatają je z lewej i prawej strony.
Do prostokątnej podkładki o wymiarach około 30 × 40 cm przygotuj 12 odcinków sznurka po 1,4 m oraz drewniany patyczek lub listewkę pomocniczą. Zamocuj sznurki na patyku węzłem mocującym, a następnie pracuj rzędami węzłów płaskich. Po wykonaniu każdego rzędu sprawdź, czy odległości między węzłami są podobne.
Jak zbudować prosty wzór
- Podziel 12 nitek na trzy grupy po cztery.
- W każdej grupie wykonaj jeden węzeł płaski.
- W kolejnym rzędzie połącz dwie nitki z sąsiednich grup i powtórz wzór z przesunięciem.
- Kontynuuj przez 8-10 rzędów, aż uzyskasz środkowy panel.
- Rozczesz luźne końce i przytnij je do jednej długości albo pozostaw jako frędzle.
Taka forma jest efektowna, ale ma większe prześwity, dlatego nie zawsze dobrze chroni blat przed rozlanym napojem czy okruszkami. Traktuję ją raczej jako dekoracyjną podkładkę pod talerz niż pełną ochronę przed wysoką temperaturą. Jeśli zależy Ci na większej stabilności, przyszyj od spodu cienki filc albo bawełnianą tkaninę.
W makramie szczególnie łatwo o skręcenie całego wzoru. Pomaga przypięcie dolnej krawędzi szpilkami do miękkiej maty oraz robienie przerw po każdym rzędzie. Nie próbuj wyrównywać wszystkich nitek dopiero na końcu, bo wtedy trudno już skorygować różnice.
Wykończenie decyduje o trwałości i wygodzie używania
Surowe końcówki sznurka mogą się rozplątywać, dlatego trzeba je zabezpieczyć. Przy bawełnie najlepiej sprawdza się kilka ciasnych ściegów i odrobina kleju do tkanin. Końcówkę można też schować pod sąsiedni fragment splotu, co daje czysty efekt bez widocznego węzła.
Jeżeli podkładka ma stać na lakierowanym lub szklanym stole, dodaj od spodu cienką warstwę filcu. W przypadku śliskiego blatu lepiej sprawdzi się cienka siatka antypoślizgowa niż gruba pianka, która może sprawić, że podkładka będzie wyglądała na wypukłą.Nie używaj zapalniczki do zabezpieczania bawełnianego sznurka. Opalanie końców ma sens wyłącznie przy niektórych włóknach syntetycznych i po sprawdzeniu zaleceń producenta. Bawełnę zabezpiecza się mechanicznie, czyli przez szycie, klejenie lub schowanie końcówki.
Przeczytaj również: Jak zrobić kwietnik ze sznurka? Prosty poradnik krok po kroku
Czego nie kłaść na takiej podkładce
Sznurkowa dekoracja dobrze sprawdzi się pod talerzem, kubkiem czy dzbankiem z ciepłą herbatą, ale nie traktowałbym jej automatycznie jako podkładki pod rozgrzaną brytfannę. Klej, filc i syntetyczne dodatki mogą reagować na wysoką temperaturę, a sama bawełna nie zastępuje specjalnej maty żaroodpornej.
Przed użyciem pod gorące naczynie sprawdź konstrukcję na małym, niewidocznym fragmencie materiału. Jeśli podkładka ma przede wszystkim ozdabiać stół, zwykły splot będzie wystarczający. Do ochrony blatu przed naprawdę wysoką temperaturą wybierz osobną podstawkę z korka, silikonu lub materiału przeznaczonego do tego celu.
Najczęstsze błędy początkujących i szybkie poprawki
Falujący brzeg zwykle oznacza zbyt luźne albo nierówne prowadzenie sznurka. W podkładce spiralnej rozpruj kilka ostatnich punktów mocowania i ułóż splot płasko, zamiast próbować dociągać go na siłę.
Podwijające się rogi pojawiają się przy prostokątnych plecionkach, gdy boczne nitki są krótsze lub mocniej napięte niż środkowe. Pomaga praca na płaskiej macie i kontrolowanie szerokości po każdym rzędzie.
Widoczne plamy po kleju są trudne do usunięcia, szczególnie na jasnej bawełnie. Nakładaj klej punktowo od spodu, używając wykałaczki lub cienkiej końcówki, a przed pracą zrób próbę na odciętym kawałku sznurka.
Rozchodzący się splot wskazuje na zbyt słabe zabezpieczenie początku albo końca. W tym miejscu warto wykonać kilka dodatkowych ściegów, nawet jeśli początkowo wydają się niewidoczne. To drobna czynność, która wyraźnie wydłuża życie podkładki.
Nie przejmuj się, jeśli pierwsza praca nie będzie idealnie symetryczna. W plecionkach ręcznych niewielkie różnice są częścią charakteru, ale płaska powierzchnia i stabilny spód powinny pozostać priorytetem.
Jak czyścić podkładkę, żeby nie straciła kształtu
Po każdym użyciu wystarczy wytrzepać podkładkę i przetrzeć ją lekko wilgotną ściereczką. Jeśli zabrudzenie jest większe, użyj chłodnej wody i niewielkiej ilości delikatnego detergentu. Nie trzyj agresywnie frędzli, bo skręcone włókna mogą się rozdzielić.
Przed praniem sprawdź, czy użyty klej i dodatki są odporne na wodę. Bawełnianą podkładkę można czasem wyprać ręcznie, ale gotowego splotu nie wykręcaj. Odciśnij nadmiar wody w ręczniku, uformuj na płasko i pozostaw do całkowitego wyschnięcia.
Suszenie na grzejniku może zdeformować spiralę albo nadmiernie wysuszyć włókna. Ja układam podkładkę na ręczniku, wyrównuję brzegi palcami i obciążam tylko miejsca, które mają tendencję do podwijania. Dzięki temu zachowuje kształt bez prasowania.
Mały projekt, który można łatwo rozwinąć
Najlepszy pierwszy projekt to okrągła podkładka o średnicy około 35 cm z bawełnianego sznurka 5 mm. Daje szybki efekt, pozwala poćwiczyć równe napięcie i nie wymaga znajomości wielu węzłów. Gdy opanujesz spiralę, możesz zrobić komplet w dwóch kolorach, dodać frędzle albo połączyć pleciony środek z makramowym brzegiem.
Jeśli tworzysz takie dekoracje na sprzedaż, zapisuj zużycie materiału, czas pracy i wymiary każdego modelu. Różnica między podkładką wykonaną na własny stół a produktem do oferty handmade polega przede wszystkim na powtarzalnym rozmiarze, trwałym wykończeniu i jasnych zasadach pielęgnacji. To właśnie te szczegóły sprawiają, że rękodzieło wygląda profesjonalnie i dobrze znosi codzienne używanie.
